Αποστολή Ψαρή 2009 — Άκολη Ψαρής −442m

Το βάραθρο Άκολη Ψαρής στα βαθύτερα σπήλαια της Ελλάδας Στα πλαίσια της σπηλαιολογικής αποστολής «Ψαρή 2009», που διοργάνωσε η Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία, εξερευνήθηκαν συνολικά 101 βάραθρα. Ένα από αυτά ήταν και η Άκολη Ψαρής (με κωδικό όνομα Ψ207) που έφτασε σε βάθος -442m (13ο βαθύτερο σπήλαιο στην Ελλάδα). Το βάραθρο βρίσκεται στην κορυφή Ψαρή των Λ. Ορέων στα Χανιά και σε υψόμετρο 1560m. Το σπήλαιο είναι κατακόρυφο σε όλη την έκτασή του με ένα μόνο πεζοπορικό τμήμα μήκους 35m στο τελευταίο δάπεδο. Αποτελείται ουσιαστικά από τέσσερα πηγάδια. Το πρώτο που φτάνει σε βάθος -162m το οποίο έχει πολλές μικρές καταβάσεις, μετά το δεύτερο βάθους 88m (σε σύνολο -241m) που ονομάστηκε «Άβυσσος», το τρίτο που είναι ο «Λάρυγγας» βάθους 98m και σε σύνολο βάθους από την είσοδο -338m και το τέταρτο που ονομάστηκε «Ελευθέριος Πλατάκης» προς τιμή του ιδρυτή του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε έχει βάθος 85m και καταλήγει σε δάπεδο -με όνομα «πλατεία του Μπεκρή»- σε συνολικό βάθος -433m. Στο τελευταίο δάπεδο υπάρχουν δύο διαδρομές, μία προς νότο και μία προς βορρά που και οι δύο φτάνουν σε σημεία που το σπήλαιο έχει συνέχεια αλλά δεν καταφέραμε να τα εξερευνήσουμε. Η βόρεια διαδρομή μετά από μία κατάβαση 6m, καταλήγει σε κατακόρυφο στένεμα που φαίνεται να συνεχίζει. Παρ’ όλες τις διανοίξεις με εκρηκτικά που έγιναν δεν ήταν δυνατή η κατάβαση. Το νότιο τμήμα βέβαια παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς η μικρή ροή νερού -από την έντονη σταγονορροή- και το δυνατά ρεύματα αέρα μαρτυρούν συνέχεια του σπηλαίου. Προχωρώντας λοιπόν νότια και μετά από 35m πορεία μέσα από στενούς μαιάνδρους καταλήγουμε σε πέρασμα πολύ στενό που μας ήταν αδύνατο να το προσπελάσουμε. Σε εκείνο το σημείο το βάθος της Άκολης Ψαρής ήταν -442m. Το πέτρωμα του βαράθρου έως τα -325 είναι ασβεστόλιθοι τριπαλίου και δολομίτες. Όμως σε βάθος -235m γίνεται η πρώτη εμφάνιση του λατυποπαγούς πετρώματος κογκλομερίτη. Ο κογκλομερίτης γίνεται το κύριο πέτρωμα του βαράθρου από τα -325m βάθος ενώ υπάρχει μια αποσπασματική εμφάνιση δολομιτών σε βάθος -400m. Τελικά μέχρι το τέλος της εξερεύνησής μας (-442m) το πέτρωμα παρέμεινε κογκλομερίτης. Σύμφωνα με γεωλόγους που έχουν μελετήσει την περιοχή, τον κογλομερίτη τον διαδέχεται πλακώδης ασβεστόλιθος όμως στην ένωση αυτών των δύο πετρωμάτων παρεμβάλλεται μεταφλύσχης –δηλαδή φλύσχης που έχει υποστεί μεταμόρφωση- πάχους 20m. Ο μεταφλύσχης όμως είναι αδιαπέρατο πέτρωμα στο νερό. Το γεγονός λοιπόν ότι υπάρχει οριζόντιο τμήμα μήκους 35m με ροή νερού (βλ. παραπάνω) μας κάνει να πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε κοντά στην ένωση μεταφλύσχη με κογκλομερίτη. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλα τα μέλη των αποστολών «Ψαρή 2008», «Ψαρή 2009» και της αποστολής 1-3.05.2009 για την ανεκτίμητη βοήθειά τους. Καθώς και τους κ.κ. Μπάμπη Φασουλά και Γιώργο Ηλιόπουλο για τις πολύτιμες πληροφορίες για τα πετρώματα (κάτι που μας βοήθησε να αντιληφθούμε το περιβάλλον του σπηλαίου). Επίσης ευχαριστούμε τον Ε.Ο.Σ Χανίων για την ανιδιοτελή προσφορά σκοινιού. Τέλος θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η εξερεύνηση αυτού του βαράθρου ήταν επίτευγμα πολλών ατόμων μελών μίας ομάδας, τα περισσότερα από αυτά δεν κατέβηκαν στο βάραθρο όμως αποτέλεσαν απαραίτητοι παράγοντες με την κάθε είδους βοήθειά τους για να γίνει δυνατή η κατάβασή του.