Σημειώσεις

Σχολές της Γαλλικής Σχολής Canyoning στην Κρήτη - EFC stages in Crete 2015

Μετά από επιθυμία της Γαλλικής Σχολής Canyoning (EFC) να διοργανώσει σχολές στην Κρήτη το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε ανέλαβε την τοπική οργάνωση για 3 σχολές. Οι σχολές ήταν SFP1, SFP2 και Initiateur με συνολικά 40 συμμετέχοντες (εκπαιδευόμενοι και εκπαιδευτές) και πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 29/3 έως 4/4/2015 στο νότιο Ηράκλειο με βάση τον Τσούτσουρο.

Οι SFP1, SFP2 αφορούσαν 16 Γάλλους συμμετέχοντες ενώ στη σχολή Initiateur συμμετείχαν 10 Έλληνες και 4 Γάλλοι εκπαιδευόμενοι. Οι σχολές ανακοινώθηκαν από την EFC στα τέλη του 2014. Οι Ελληνικές συμμετοχές συμπληρώθηκαν μετά από προσωπική πρόσκληση.

Τοποθέτηση αγκυρίων χρησιμοποιώντας ρητίνη στα φαράγγια Τσούτσουρου και Αμπά

Το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας τοποθέτησε αγκύρια χρησιμοποιώντας ρητίνη στα φαράγγια Τσούτσουρου και Αμπά κάνοντας ολική αντικατάσταση του προηγούμενου αρματώματος. Τα έξοδα της δράσης και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν προσφορά του Ινστιτούτου Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας. Συνολικά τοποθετήθηκαν 121 βύσματα και 8 αλυσίδες χρησιμοποιώντας 6 συσκευασίες ρητίνης των 330ml η κάθε μια.  

Πλέον υπάρχουν 5 φαράγγια στην Ελλάδα που είναι ασφαλισμένα με αγκύρια τοποθετημένα με ρητίνη. Αυτά είναι το φαράγγι της Γκούρας (Πάρνηθα, Στερεά Ελλάδα), της Άρβης (Βιάννος, Κρήτη), Καβούσι (Βιάννος, Κρήτη), του Τσούτσουρου (Αστερούσια, Κρήτη) και του Αμπά (Αστερούσια, Κρήτη). 

Explorations in the National Park of Samaria gorge, Crete, Greece

Τα Λευκά Όρη είναι γνωστά στους πεζοπόρους για το μεγάλο μέγεθος, την έλλειψη νερού, το άγριο και ερημικό πεδίο τους. Η πρώτη συμβουλή όλων πριν από κάθε πορεία είναι «Πάρτε νερό! Προσοχή στο νερό». Ένας τέτοιος ορεινός όγκος (57 κορφές ύψους άνω των 2000 μέτρων) το χειμώνα συγκεντρώνει τεράστιες ποσότητες χιονιού, ειδικά μετά από χειμώνες σαν αυτόν του 2012.

Τα Λευκά Όρη είναι επίσης γνωστά για την πληθώρα των βαράθρων τους, έχουν συλλεχθεί περισσότερα από 1000 στίγματα βαράθρων και  αριθμός τους αναμένεται να ξεπερνά τις 3000!! Αλλά είναι γνωστά και για το μεγάλο τους βάθος, 2 βαθύτερα από -1000 μέτρα (τα βαθύτερα της Ελλάδας) και 4 άλλα βαθύτερα από -400 μέτρα. Μια εξήγηση λοιπόν για την έλλειψη νερού είναι το γεγονός ότι αυτό χάνεται υπόγεια στα σπήλαια.

Canyoning με φίλους, canyoning στην Κρήτη και Canyoning in Greece

Μετά από τρεις σχολές στη σειρά και ενώ πιστεύαμε ότι εξαντληθήκαμε ήρθαν στο τελείωμα φίλοι από Αθήνα και τα Χανιά και μας έδωσαν δύναμη και ενέργεια να συνεχίσουμε. Παρακάτω βρίσκεται σύνδεσμος για το κείμενο του Βασίλη για το τετραήμερο που πέρασε μαζί μας. Όπως και στο κείμενο από την επίσκεψή του πριν από δύο χρόνια αφιερώνει χώρο για ένα καλό λόγο για όλους. 

Εκεί αναφέρεται το παρακάτω:

“Ο Σάββας, ζωγράφισε το σκαρίφημα με κάθε λεπτομέρεια!!! Τραβέρσα, άλμα και ρηχά νερά. Κίνηση έξω από τη ροή και μετά παράκαμψη στα 2 μέτρα. Όλα της μνήμης, όπως ακριβώς έχουν, αποτυπώθηκαν σε κείνο το χαρτί. Αμέσως μετά αναλαμβάνω εγώ. Ένας θα κάθετε εκεί και ένας εδώ. Θα ακολουθήσουν άλλοι. Θα κάνουμε αυτή, και όχι αυτή τη τεχνική, και εσύ θα φύγεις, να πας, να στήσεις τη παράκαμψη.”

2η διόρθωση στα φαράγγια της Κρήτης από το Τ.Κ της Ε.Σ.Ε - 2nd bolting improvement in the canyons of Crete, Greece

Με την ολοκλήρωση της πρώτης διόρθωσης του αρματώματος των φαραγγιών της Κρήτης το καλοκαίρι του 2011 η Rockland ανακοίνωσε ότι τα βύσματα που τοποθετήθηκαν (περισσότερα από 100) σε 14 φαράγγια ήταν ελαττωματικά (δείτε εδώ). Έτσι το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε μετά από την κοινοποίηση του γεγονότος σε όλη την κοινότητα του canyoning στην Ελλάδα ανέλαβε την άμεση αντικάταστάση τους. Διοργανώθηκε λοιπόν μια μαζική διόρθωση το φθινόπωρο με έξοδα του Τμήματος και των μελών του για την αποκατάσταση των βυσμάτων αυτών στα πιο πολυσύχναστα φαράγγια (7 στο σύνολο). Επίσης η Rockland βοήθησε στην προσπάθεια αυτή στέλνοντας τμήμα των υλικών που ήταν απαραίτητα. Το πρόγραμμα ήταν ως εξής:

Ανεξερεύνητη Σαμαριά - The unexplored Samaria Gorge, Crete, Greece

Ο εθνικός δρυμός Σαμαριάς (Λευκά Όρη, Κρήτη) προσελκύει κάθε χρόνο μερικές εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες οι οποίοι διασχίζουν το όμορφο αυτό φαράγγι. Όμως η Σαμαριά είναι περικυκλωμένη από άλλα μικρότερα φαράγγια τα οποία καταλήγουν στην κοίτη της. Η πλειονότητα αυτών των φαραγγιών έχει μείνει ανεξερεύνητη όλα αυτά τα χρόνια καθώς είναι πολύ απομακρυσμένα και δύσβατα. Χρειάζεται γνώση του πεδίου της Σαμαριάς, γνώση τεχνικών canyoning και αντοχή για το απαιτητικό περπάτημα που είναι αναγκαίο για να προσεγγίσει κάποιος αυτά τα φαράγγια. Σε αυτό το βίντεο παρουσιάζονται φωτογραφίες από τρία καινούργια τέτοια φαράγγια που εξερευνήθηκαν το καλοκαίρι του 2011.

ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Ελαττωματικά βύσματα!!! Διορθώσεις αρματώματος στα φαράγγια της Κρήτης από το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας - Bolting problem in the canyons of Crete, Greece

Το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε το καλοκαίρι του 2010 πήρε την πρωτοβουλία να διορθώσει το αρμάτωμα στα πιο πολυσύχναστα φαράγγια της Κρήτης και σε αυτά που χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση. 

Συνολικά από τον Μάιο του 2010 μέχρι το Μάρτιο του 2011 διορθώθηκαν 14 φαράγγια. Την αγορά βυσμάτων και πλακετών την ανέλαβε το Τμήμα από την εταιρία Rockland και τα έξοδα ήταν περίπου 850Ε. Φυσικά τα συνολικά έξοδα ήταν  περισσότερα καθώς χρειάστηκαν μπαταρίες για το τρυπάνι και η επισκευή του, ιμάντες, σκοινιά κτλ. Ακόμα πολλά ήταν τα έξοδα των μελών που συμμετείχαν στις διορθώσεις για τις μετακινήσεις, το φαγητό και τη δουλειά στο φαράγγι.

Canyoning στα "Ζωντανά Νερά" της Πορτέλας - Canyoning in Portela, Crete, Greece

Στις 3 Μαρτίου του 2011 αποφασίσαμε με το Βασίλη Βάγια να πάμε για πνίξιμο στα νερά της Πορτέλας. Τον περασμένο Νοέμβριο ήμασταν πάλι εκεί με τους Μιχάλη Καρτσώνη, Μάνο Πετράκη, Γιάννη Καραπιδάκη και Αντρέα Κοτζαμπασάκη για βελτιώσεις στο αρμάτωμα που διοργανώνει το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε. Οπότε ήταν ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε τις καινούργιες ασφάλειες. 

Φέτος τον χειμώνα έκανε πολλές βροχές οπότε όλα τα φαράγγια ήταν γεμάτα νερό. Η Πορτέλα όμως ήταν το φαράγγι που πάντα θέλαμε να δούμε με πολύ νερό καθώς έχει στενές βάθρες και αρκετά τεχνικά σημεία. Σε προηγούμενες επισκέψεις στο φαράγγι υπήρχε γαλήνη και ηρεμία, ότι χρειαζόμασταν για να χαλαρώσουμε. Αυτήν την φορά όμως η Πορτέλα δεν συγχωρούσε λάθη και στιγμές απερισκεψίας, σε κάθε κατάβαση δίναμε και μία μάχη.

Σε ποια φαράγγια έγιναν βελτιώσεις στις ασφάλειες το 2010 - Bolting improvement in the canyons of Crete, Greece

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiP0Vid78Kk4XIdSjy-5W1DwdyMQO9sp2bUn_8YMbo1ZFO2jwVGP0ibsJ-Cl98Cdebc-9OloHiNUMXsnjWTJQGluLYkvGpcPzQwYXH-lAejMIToAoZetxEYlTQ1TKHvexMhg8LLzrcXpw8N/s1600/ethiano+kart.jpg) *Ο Μιχάλης Καρτσώνης βελτιώνει ένα *

ρελέ στο Εθιανό φαράγγι

Το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας διοργάνωσε την διόρθωση των ασφαλίσεων στα γνωστότερα φαράγγια της Κρήτης. Στόχος αυτού του προγράμματος είναι να βελτιωθούν και να συντηρηθούν οι ασφάλειες σε κάθε κατάβαση αυτών των φαραγγιών καθώς και να υπάρχουν φαράγγια κατάλληλα για εκπαίδευση αρχαρίων αλλά και για πιο προχωρημένους. Αυτή η προσπάθεια ξεκίνησε τον Μάιο του 2010 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το Φεβρουάριο του 2011. Τα φαράγγια που έγιναν διορθώσεις το 2010 είναι τα εξής:

Φαράγγι Καλάμι ΙΙ ή Παναγιά

Στις 4 Αυγούστου μαζί με το Μανώλη Σπινθάκη επισκεφτήκαμε το φαράγγι Καλάμι ΙΙ ή αλλιώς Παναγιά για μερικές διορθώσεις του αρματώματος. Πιο συγκεκριμένα τοποθετήθηκαν 8 βύσματα και πλακέτες για τη δημιουργία παρακάμψεων και αυτόματων οριζόντιων τραβερσών με την προσφορά του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε.

Το Καλάμι ΙΙ είναι ένα μικρό σε μέγεθος φαράγγι με λίγες και μικρές αλλά αλλεπάλληλες καταβάσεις. Είναι στενό, 3-7m πλάτος, σε όλο το μήκος του και με αρκετούς μαιάνδρους. Επιπροσθέτως το γεγονός ότι δεν έχει κολύμπες το καθιστά στα φαράγγια που διασχίζονται όλο το χρόνο με ή χωρίς νερό. Η είσοδος του φαραγγιού βρίσκεται σε υψόμετρο 270m ενώ η έξοδος σε 140m (διαφορά εισόδου-εξόδου 130m). Επίσης το φαράγγι έχει 11 τεχνικές καταβάσεις και η μεγαλύτερη από αυτές είναι 16m.

Φαράγγι Καλάμι ΙΙ ή Ξεροφάραγγο, Ηράκλειο, Κρήτη - Kalaμι ΙΙ or Xerofaraggo Canyon, Iraklion, Crete, Greece

Στις 4 Αυγούστου μαζί με το Μανώλη Σπινθάκη επισκεφτήκαμε το φαράγγι Καλάμι ΙΙ ή αλλιώς Ξεροφάραγγο για μερικές διορθώσεις του αρματώματος. Πιο συγκεκριμένα τοποθετήθηκαν 8 βύσματα και πλακέτες για τη δημιουργία παρακάμψεων και αυτόματων οριζόντιων τραβερσών με την προσφορά του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε.

Το Καλάμι ΙΙ είναι ένα μικρό σε μέγεθος φαράγγι με λίγες και μικρές αλλά αλλεπάλληλες καταβάσεις. Είναι στενό, 3-7m πλάτος, σε όλο το μήκος του και με αρκετούς μαιάνδρους. Επιπροσθέτως το γεγονός ότι δεν έχει κολύμπες το καθιστά στα φαράγγια που διασχίζονται όλο το χρόνο με ή χωρίς νερό. Η είσοδος του φαραγγιού βρίσκεται σε υψόμετρο 270m ενώ η έξοδος σε 140m (διαφορά εισόδου-εξόδου 130m). Επίσης το φαράγγι έχει 11 τεχνικές καταβάσεις και η μεγαλύτερη από αυτές είναι 16m.

Διόρθωση του καταρράκτη του Κουρταλιώτη - Bolting improvement in the waterfall of Kourtaliotis gorge

Τα μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε, Σάββας Παραγκαμιάν και Μάνος Πετράκης, μαζί με το φίλο Θάνο Καρδάση διόρθωσαν την ασφάλιση του καταρράκτη του Κουρταλιώτη στις 16 Αυγούστου. Ο καταρράκτης είναι ύψους 15 μέτρων και έχει ένα πατάρι στη μέση. Το φαράγγι του Κουρταλιώτη βρίσκεται νότια του νομού Ρεθύμνου και στο ύψος του Αγίου Νικολάου, μίας εκκλησίας που είναι στην κοίτη του φαραγγιού, εμφανίζεται ο καταρράκτης. Αυτός ο καταρράκτης είναι ο μόνος στην Κρήτη που έχει παροχή νερού όλο το χρόνο, μάλιστα σε αντίθεση με τα υπόλοιπα φαράγγια της Κρήτης, το χειμώνα και την άνοιξη δεν συνιστάται για διάσχιση καθώς γίνεται πολύ επικίνδυνος. Οι ασφαλίσεις του καταστράφηκαν από τη ροή του νερού και λόγω πτώσης πετρών. Έτσι συνεχίζοντας τις διορθώσεις το Τμήμα διέθεσε υλικά και ο καταρράκτης είναι πλέον κατάλληλος για κατάβαση. Συνολικά τοποθετήθηκαν τρία βύσματα μία αλυσίδα και τρεις πλακέτες.

Διόρθωση καταρράκτη Κουρταλιώτη

Στις 16 Αυγούστου, τα μέλη του Τμήματος Κρήτης Σάββας Παραγκαμιάν και Μάνος Πετράκης μαζί με τον Θάνο Καρδάση διόρθωσαν την ασφάλιση του καταρράκτη του Κουρταλιώτη — ύψους 15 μέτρων με πατάρι στη μέση.

Το φαράγγι του Κουρταλιώτη βρίσκεται νότια του νομού Ρεθύμνου. Ο καταρράκτης εμφανίζεται στο ύψος της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, μέσα στην κοίτη. Είναι ο μόνος καταρράκτης στην Κρήτη με παροχή νερού όλο το χρόνο — τον χειμώνα και την άνοιξη είναι επικίνδυνος για διάσχιση. Οι ασφαλίσεις είχαν καταστραφεί από τη ροή και από πτώση πετρών. Τοποθετήθηκαν τρία βύσματα, μία αλυσίδα και τρεις πλακέτες.

Διόρθωση ασφαλειών φαραγγιού Αμπάς

Στις 18 Ιουλίου 2010 οι Σάββας Παραγκαμιάν, Γιάννης Βαργιακάκης και Μάνος Πετράκης τοποθέτησαν 17 βύσματα και πλακέτες στο φαράγγι Αμπάς.

Το Αμπάς βρίσκεται νότια του νομού Ηρακλείου στα Αστερούσια — αφετηρία το χωριό Παράνυμφοι (480m) και κατάληξη στις Τρεις Εκκλησιές (θάλασσα). Έχει 25 τεχνικές καταβάσεις με μεγαλύτερη 45m. Ιδιαίτερα γνωστό για τον καταρράκτη αμέσως μετά την τρίτη κατάβαση — 140m ύψος, χωρισμένος σε τέσσερις καταβάσεις. Το φαινόμενο μεγάλων καταρρακτών είναι χαρακτηριστικό των φαραγγιών των Αστερουσίων (Αγία Παρασκευή, Μεσοσφήνι, Εθιανό κ.ά.).

Διόρθωση ασφαλειών του φαραγγιού Αμπάς στη νότια Κρήτη - Bolting improvement in Ampas Canyon, Crete, Greece

Το φαράγγι Αμπάς βρίσκεται νότια του νομού Ηρακλείου στον ορεινό όγκο των Αστερουσίων. Έχει αφετηρία το χωριό Παράνυμφοι, υψόμετρο 480 μέτρα, και καταλήγει στις Τρεις Εκκλησιές, στο επίπεδο της θάλασσας. Έχει συνολικά 25 τεχνικές καταβάσεις με μεγαλύτερη μία 45 μέτρων. Αυτό το φαράγγι είναι ιδιαίτερα γνωστό για τον καταρράκτη, που βρίσκεται αμέσως μετά την τρίτη κατάβαση, ύψους 140 μέτρων ο οποίος χωρίζεται σε τέσσερις καταβάσεις. Το φαινόμενο των μεγάλων καταρρακτών είναι συνηθισμένο για τα φαράγγια των Αστερουσίων όπως η Αγία Παρασκευή, το Μεσοσφήνι, το Εθιανό κτλ.

Πρόγραμμα διόρθωσης αρματώματος φαραγγιών — Τμήμα Κρήτης Ε.Σ.Ε

Το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας εντάσσει στα σχέδια δράσης του τη διόρθωση των ασφαλειών δέκα γνωστών φαραγγιών του νησιού.

Στόχος: τοποθέτηση επιπλέον πλακετών ώστε κάθε καταρράκτης να τηρεί τον κανόνα των δύο σημείων, και δημιουργία οριζόντιων τραβερσών στα εκτεθειμένα ραπέλ. Στο τέλος τα φαράγγια θα είναι κατάλληλα για ασφαλείς καταβάσεις και εκπαίδευση.

Διόρθωσεις αρματώματος στα φαράγγια της Κρήτης από το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε - The Department of Crete of the H.S.S is going to repair the equipment of some canyons of Crete

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh6y-cWf57cI_bnCF-mOMPUusc-vYpadgbeDRjucW7msdJHipjQwy3JAmFolm1QQ3dilfOi9SZO_a3NPpa2q_dea3MSVMz1FP_2HgGhkBr2GFyxJYQV0lLZYNs3ohi4WbcT9vGnCyp5xKEr/s1600/ese_kritis_logo_150px.jpg)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiKDZGqtQbXEQVjf-4trhGzAjPyNQOrn4ZGLtEB-jsbheze1-JyWCvchnLnxU5fvUkcVTOtDbG8XIc_Q3cT0qFdrVFlEJJz7-TGcefc9NIuGDVhvADgck8kGjjn7iGP_bule5q4CjgypEOv/s1600/diortIMG_2348.jpg)Το* Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας* ένταξε στα σχέδια δράσης του τη διόρθωση των ασφαλειών δέκα γνωστών φαραγγιών του νησιού. Στόχος είναι η τοποθέτηση επιπλέον πλακετών για να γίνονται καταβάσεις με περισσότερη ασφάλεια. Πιο συγκεκριμένα θα τοποθετηθούν βύσματα και πλακέτες έτσι ώστε κάθε καταρράκτης να τηρεί τον κανόνα των δύο σημείων και επίσης θα δημιουργηθούν οριζόντιες τραβέρσες στα εκτεθειμένα ραπέλ. Στο τέλος αυτού του σχεδίου τα φαράγγια θα είναι έτοιμα για ασφαλείς καταβάσεις καθώς και για εκπαίδευση.

Βαρκελώνη, Πυρηναία και Initiateur EFC - Barcelona, Pyrénées et Initiateur EFC

Μετά το τέλος του σχολείου και των πανελλαδικών εξετάσεων είχα ανάγκη να φύγω για λίγο για να αλλάξω παραστάσεις και να ξεφύγω από την πίεση όλης της χρονιάς. Το canyoning ήταν η απάντηση σε αυτό που ζητούσα γιατί όλους τους προηγούμενους μήνες δεν κατάφερα να βρω χρόνο για να επισκεφτώ τη φύση. Όταν πληροφορήθηκα ότι η EFC (Ecole Fransaise de Descent de Canyon) διοργανώνει στα τέλη Ιουνίου μια σχολή Initiateur (βοηθού εκπαιδευτή) στα Πυρηναία κατάλαβα ότι ήταν μία μεγάλη ευκαιρία που δεν έπρεπε να χάσω. Στις 18 Ιούνη λοιπόν, πέντε μέρες αφότου ολοκληρώθηκαν οι ενδοσχολικές εξετάσεις, αναχώρησα για Βαρκελώνη και έπειτα από δύο διαμονές στην πανέμορφη αυτή πόλη πήγα στη νοτιοανατολική Γαλλία όπου διοργανωνόταν η σχολή.

Βαρκελώνη, Πυρηναία και Initiateur EFC

Μετά το τέλος του σχολείου και των πανελλαδικών εξετάσεων χρειαζόμουν να αλλάξω παραστάσεις. Πληροφορήθηκα ότι η EFC (École Française de Descente de Canyon) διοργανώνει σχολή Initiateur (βοηθού εκπαιδευτή) στα Πυρηναία στα τέλη Ιουνίου — ήταν ευκαιρία που δεν έπρεπε να χάσω.

Στις 18 Ιουνίου — πέντε μέρες μετά το τέλος των εξετάσεων — αναχώρησα για Βαρκελώνη και στη συνέχεια στη νοτιοανατολική Γαλλία.

Βαρκελώνη (18–20 και 28–30 Ιουνίου): πόλη εντυπωσιακή στη ρυμοτομία — τετράγωνα, μεγάλοι δρόμοι, πλατιά πεζοδρόμια, πάρκα, ποδηλατόδρομοι.

Διάσχιση Κρητικών φαραγγιών – Canyoning in Crete, Greece by Vasilis Vagias

Ο Βασίλης Βάγιας πρόσφατα δημοσίευσε το πρώτο του video! Ένα δείγμα γνήσιας παραγωγικότητας και δημιουργίας μέσα από το κλείστρο της μηχανής του Βασίλη. Στο video περιέχονται πλάνα από τα όμορφα φαράγγια της Κρήτης, Πορτέλα, Χα και Άρβη την περίοδο του χειμώνα 2009-2010. Ο Βασίλης και ο Γιάννης Σκοντινάκης φέτος δεν έχασαν την ευκαιρία να επισκεφθούν, για άλλη μία φορά, αυτά τα φαράγγια καθώς φέτος είχαν πολύ μεγαλύτερη παροχή νερού από ότι συνήθως. Ως αποτέλεσμα, αυτά τα ωραία πλάνα που δίνουν την ευκαιρία και σε μας να δούμε τα φαράγγια της Κρήτης στην μεγαλύτερη ακμή τους!!

Video canyoning Κρήτης — Βασίλης Βάγιας

Ο Βασίλης Βάγιας δημοσίευσε το πρώτο του video — πλάνα από τα τρία πιο γνωστά φαράγγια της Κρήτης (Πορτέλα, Χα, Άρβη) τον χειμώνα 2009–2010. Φέτος η παροχή νερού ήταν πολύ μεγαλύτερη από ότι συνήθως, κάτι που αποτυπώθηκε εντυπωσιακά στο φακό.

Βασίλης Βάγιας και Γιάννης Σκοντινάκης δεν έχασαν την ευκαιρία να τα επισκεφτούν για άλλη μία φορά.

Ψηστράκι και αναμνήσεις

Στο βάραθρο Ψηστράκι με το Γιάννη Σκοντινάκη και το Γιάννη Μπρομοιράκη στις 13.05.2007 Στο βάραθρο Τσάκαλος οι δυο μας στις 20.07.2007 Στο φαράγγι Καμαρών στις 01.07.2007 Στην 3η σχολή canyoning του Π.Ο.Ε.Φ τον Μάρτη του 2007 Στον καταρράκτη του παραφάραγγου του Χα Μάστορα στις 03.02.2008

Παρακάτω θα δείτε φωτογραφίες από εκδρομές που πηγαίναμε με τον Γιάννη Μπρομοιράκη στο διάστημα 2007-2008. Ο Γιάννης είναι ο μέντοράς μου σε αυτές τις δραστηριότητες και είχαμε αναπτύξει μια πολύ ιδιαίτερη σχέση. Είναι ο άνθρωπος που μου έδειξε το ποδήλατο όταν πήγαινα 1η γυμνασίου και από τότε έχω ζήσει απίστευτες εμπειρίες με αυτό. Ο Γιάννης ήταν το πρότυπό μου σαν παιδί. Δυστυχώς η σχέση μας διακόπηκε στα τέλη του 2008 χωρίς να γνωρίζω το γιατί. Τώρα όμως αντίκρισα μία εχθρική στάση από αυτόν, πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί αυτοί οι τσακωμοί υπάρχουν τόσο έντονα στο χώρο του βουνού. Τέλος εκφράζοντας τον πόνο και τη στεναχώρια που μου έχει προξενήσει η διακοπή της φιλίας μου με τον Γιάννη του υπόσχομαι: «Γιάννη θα σε βρω σε 10 χρόνια όταν εγώ θα είμαι 27 και εσύ 45-47 χρονών. Τώρα δεν μπορώ να εκφράσω ακόμα αυτά που θέλω να σου πω. Τα λέμε Φίλε, σε 10 χρόνια.»

Εκδρομές με το Γιάννη...

Σε αυτή τη δημοσίευση είχα γράψει κάποια πράγματα για έναν άνθρωπο, τελικά όμως συνειδητοποίησα ότι δεν τα αξίζει.

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhnOOTVVGy1KA6PFRh-ubc1QfhedEEoYyTN6h7EmxGgGQ3-ZmuovSq4ZWLXzClLVdBsLKZ_aHlwkgWMjNQ0aq3KYh5dmDZwex4MsTTjP6ZO4mJGlwxiHoqXn0FAephnZz43W6TuZ7L1VnxX/s1600-h/P1010138.jpg)

Φαράγγι Εθιανό

Στις 13.09.2009 επισκεφθήκαμε με τους Γιάννη Βαργιακάκη, Αφροδίτη Καρδαμάκη, Μάνο Πετράκη και Στέλιο Λαμπρινό το Εθιανό φαράγγι. Το Εθιανό φαράγγι βρίσκεται στα Αστερούσια Όρη, πιο συγκεκριμένα η είσοδός του βρίσκεται στο χωριό Εθιά και σε υψόμετρο 670m ενώ η έξοδός του στο Ροτάσι σε υψόμετρο 282m. Είναι σχηματισμένο σε πλακώδη ασβεστόλιθο της σειράς Εθιά. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτού του φαραγγιού είναι οι εντυπωσιακές πτυχώσεις των πλακών ασβεστόλιθου. Το φαράγγι έχει συνολικά 12 τεχνικές καταβάσεις με μεγαλύτερη μία ύψους 37m η οποία αποτελεί το μεσαίο τμήμα ενός «σπαστού» 65αρη καταρράκτη. Πρώτοι το διέσχισαν ο Γιάννης Μπρομοιράκης και ο Γιάννης Σκοντινάκης το 2005. Πληροφορίες: Μπρομοιράκης, Γ. 2007. Canyoning στα φαράγγια της Κρήτης. Road Editions, σσ.168. - Bromorakis, Y. 2007. Canyoning. Road Editions, 168 pages. Η πρώτη τυρολέζα για να αποφύγουμε την κολύμπα… Η καφέ αυτή κολύμπα υπολογίστηκε ότι έχει βάθος 1,4m όμως αν κάποιος κουβαλά και την Αφροδίτη στους ώμους βαθαίνει στα 1,65m.

Το βάραθρο "Άκωλη Ψαρής" στα βαθύτερα σπήλαια της Ελλάδας - The pothole "Akoli Psaris" one of the deepest caves in Greece

Στα πλαίσια της σπηλαιολογικής αποστολής «Ψαρή 2009», που διοργάνωσε η Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία, εξερευνήθηκαν συνολικά 101 βάραθρα. Ένα από αυτά ήταν και η «Άκωλη Ψαρής» (με κωδικό όνομα Ψ207) που έφτασε σε βάθος -442m, βάθος το οποίο το κατατάσσει στη 13η θέση των βαθύτερων σπηλαίων της Ελλάδας.

Το βάραθρο βρίσκεται στην κορυφή Ψαρή των Λευκών Ορέων στο νομό Χανίων, σε υψόμετρο 1560m. Το σπήλαιο είναι κατακόρυφο σε όλη την έκτασή του με ένα μόνο οριζόντιο τμήμα μήκους 35m στο τελευταίο δάπεδο. Αποτελείται ουσιαστικά από τέσσερα πηγάδια. Το πρώτο από αυτά φτάνει σε βάθος -162m και έχει πολλές μικρές καταβάσεις, μετά το δεύτερο βάθους 88m (σε σύνολο -241m) που ονομάστηκε «Άβυσσος», το τρίτο που είναι ο «Λάρυγγας» βάθους 98m και σε σύνολο βάθους από την είσοδο -338m και το τέταρτο που ονομάστηκε «Ελευθέριος Πλατάκης» προς τιμή του ιδρυτή του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε έχει βάθος 85m και καταλήγει σε δάπεδο -με όνομα «πλατεία του Μπεκρή»- σε συνολικό βάθος -433m.

Αποστολή Ψαρή 2009 — Άκολη Ψαρής −442m

Το βάραθρο Άκολη Ψαρής στα βαθύτερα σπήλαια της Ελλάδας Στα πλαίσια της σπηλαιολογικής αποστολής «Ψαρή 2009», που διοργάνωσε η Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία, εξερευνήθηκαν συνολικά 101 βάραθρα. Ένα από αυτά ήταν και η Άκολη Ψαρής (με κωδικό όνομα Ψ207) που έφτασε σε βάθος -442m (13ο βαθύτερο σπήλαιο στην Ελλάδα). Το βάραθρο βρίσκεται στην κορυφή Ψαρή των Λ. Ορέων στα Χανιά και σε υψόμετρο 1560m. Το σπήλαιο είναι κατακόρυφο σε όλη την έκτασή του με ένα μόνο πεζοπορικό τμήμα μήκους 35m στο τελευταίο δάπεδο. Αποτελείται ουσιαστικά από τέσσερα πηγάδια. Το πρώτο που φτάνει σε βάθος -162m το οποίο έχει πολλές μικρές καταβάσεις, μετά το δεύτερο βάθους 88m (σε σύνολο -241m) που ονομάστηκε «Άβυσσος», το τρίτο που είναι ο «Λάρυγγας» βάθους 98m και σε σύνολο βάθους από την είσοδο -338m και το τέταρτο που ονομάστηκε «Ελευθέριος Πλατάκης» προς τιμή του ιδρυτή του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε έχει βάθος 85m και καταλήγει σε δάπεδο -με όνομα «πλατεία του Μπεκρή»- σε συνολικό βάθος -433m. Στο τελευταίο δάπεδο υπάρχουν δύο διαδρομές, μία προς νότο και μία προς βορρά που και οι δύο φτάνουν σε σημεία που το σπήλαιο έχει συνέχεια αλλά δεν καταφέραμε να τα εξερευνήσουμε. Η βόρεια διαδρομή μετά από μία κατάβαση 6m, καταλήγει σε κατακόρυφο στένεμα που φαίνεται να συνεχίζει. Παρ’ όλες τις διανοίξεις με εκρηκτικά που έγιναν δεν ήταν δυνατή η κατάβαση. Το νότιο τμήμα βέβαια παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς η μικρή ροή νερού -από την έντονη σταγονορροή- και το δυνατά ρεύματα αέρα μαρτυρούν συνέχεια του σπηλαίου. Προχωρώντας λοιπόν νότια και μετά από 35m πορεία μέσα από στενούς μαιάνδρους καταλήγουμε σε πέρασμα πολύ στενό που μας ήταν αδύνατο να το προσπελάσουμε. Σε εκείνο το σημείο το βάθος της Άκολης Ψαρής ήταν -442m. Το πέτρωμα του βαράθρου έως τα -325 είναι ασβεστόλιθοι τριπαλίου και δολομίτες. Όμως σε βάθος -235m γίνεται η πρώτη εμφάνιση του λατυποπαγούς πετρώματος κογκλομερίτη. Ο κογκλομερίτης γίνεται το κύριο πέτρωμα του βαράθρου από τα -325m βάθος ενώ υπάρχει μια αποσπασματική εμφάνιση δολομιτών σε βάθος -400m. Τελικά μέχρι το τέλος της εξερεύνησής μας (-442m) το πέτρωμα παρέμεινε κογκλομερίτης. Σύμφωνα με γεωλόγους που έχουν μελετήσει την περιοχή, τον κογλομερίτη τον διαδέχεται πλακώδης ασβεστόλιθος όμως στην ένωση αυτών των δύο πετρωμάτων παρεμβάλλεται μεταφλύσχης –δηλαδή φλύσχης που έχει υποστεί μεταμόρφωση- πάχους 20m. Ο μεταφλύσχης όμως είναι αδιαπέρατο πέτρωμα στο νερό. Το γεγονός λοιπόν ότι υπάρχει οριζόντιο τμήμα μήκους 35m με ροή νερού (βλ. παραπάνω) μας κάνει να πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε κοντά στην ένωση μεταφλύσχη με κογκλομερίτη. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλα τα μέλη των αποστολών «Ψαρή 2008», «Ψαρή 2009» και της αποστολής 1-3.05.2009 για την ανεκτίμητη βοήθειά τους. Καθώς και τους κ.κ. Μπάμπη Φασουλά και Γιώργο Ηλιόπουλο για τις πολύτιμες πληροφορίες για τα πετρώματα (κάτι που μας βοήθησε να αντιληφθούμε το περιβάλλον του σπηλαίου). Επίσης ευχαριστούμε τον Ε.Ο.Σ Χανίων για την ανιδιοτελή προσφορά σκοινιού. Τέλος θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η εξερεύνηση αυτού του βαράθρου ήταν επίτευγμα πολλών ατόμων μελών μίας ομάδας, τα περισσότερα από αυτά δεν κατέβηκαν στο βάραθρο όμως αποτέλεσαν απαραίτητοι παράγοντες με την κάθε είδους βοήθειά τους για να γίνει δυνατή η κατάβασή του.

Ψηστράκι — νέα επίσκεψη

Στις 14.04.2009 επισκεφθήκαμε με τους αγαπητούς φίλους Αφροδίτη Καρδαμάκη, Μάνο Πετράκη και Νιόβη Στασινού το πανέμορφο βάραθρο Ψηστράκι των Γωνιών Μαλεβιζίου. Το Ψηστράκι είναι ένα μέρος που είναι αδύνατο να του προσφέρουμε όσα μας προσφέρει αυτό, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να το σεβαστούμε. Με θλίψη όμως διαπιστώσαμε ότι κάποιοι ασυνείδητοι (από τα δεκάδες άτομα που προσελκύει κάθε χρόνο) δεν είχαν ιδέα για το που βρίσκονταν και πέταξαν την καμένη ασετιλίνη τους και αρκετά άλλα σκουπίδια σε όλη την πορεία του σπηλαίου. Αυτοί οι άνθρωποι αντί να σεβαστούν αυτό το μοναδικό μέρος το μόλυναν κιόλας, αυτοί λοιπόν ΔΕΝ πρέπει να αποκαλούνται σπηλαιολόγοι και μάλιστα ΔΕΝ τους αξίζει να πηγαίνουν σε τέτοια μέρη.
Στο δάπεδο του τελικού κατεβάσματος (80m) που ξεκινά λίγο μετά τη λίμνη, υπάρχουν τέτοιοι σχηματισμοί που ονομάζονται χύτρες. Αυτοί οι σχηματισμοί δημιουργούνται λόγω της έντονης σταγονοροής από ψηλή οροφή. Δηλαδή όταν πέφτει η σταγόνα από ψηλά προκαλεί την κίνηση των πετρών αυτών οι οποίες “σκάβουν” το πέτρωμα δίνοντάς του τέτοια μορφή. Εξαιτίας του χαρακτηριστικού ήχου που δημιουργείται απ’ την κίνηση των πετρών ονομάστηκαν χύτρες. Επίσης οι πέτρες στο εσωτερικό της χύτρας όταν περάσει αρκετός καιρός γίνονται άσπρες (λόγο των αλάτων) και τότε ονομάζονται μαργαριτάρια των σπηλαίων. Η τελευταία αίθουσα του βαράθρου με την περίφημη ταμπέλα που τοποθέτησαν
οι πρώτοι σπηλαιολόγοι που το κατέβηκαν στις 09.01.1990.
The last chamber of the cave, if you look a little closer you will see a sign which was put there by the first
cavers that descended it at 09.01.1990. Υπάρχει μία καταστόλιστη λίμνη 20m μετά την πρώτη αίθουσα
There is a lake full of stalactites and stalagmites in various colors 20m after the first room Μετά την πρώτη κατάβαση (40m) υπάρχει μία αίθουσα διαστάσεων 15x6m
After the first descent (40m) there is a beautiful room 15x6m in size Η είσοδος έχει διαστάσεις μόλις 1Χ1,5m προκαλόντας έκπληξη στον επισκέπτη η εντυπωσιακή συνέχεια
The entrance is only 1Χ1,5m in size so the visitor gets surprized once he realises what’s inside that small hole

Το πανέμορφο Ψηστράκι - The beautiful pothole Psistraki, Crete, Greece

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:“Κανονικός πίνακας”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:“Calibri”,“sans-serif”; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:“Times New Roman”; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:“Times New Roman”; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} Στις 14.04.2009 επισκεφθήκαμε με τους αγαπητούς φίλους Αφροδίτη Καρδαμάκη, Μάνο Πετράκη και Νιόβη Στασινού το πανέμορφο βάραθρο Ψηστράκι των Γωνιών Μαλεβιζίου. Το Ψηστράκι είναι ένα μέρος που είναι αδύνατο να του προσφέρουμε όσα μας προσφέρει αυτό, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να το σεβαστούμε. Με θλίψη όμως διαπιστώσαμε ότι κάποιοι ασυνείδητοι (από τα δεκάδες άτομα που προσελκύει κάθε χρόνο) δεν είχαν ιδέα για το που βρίσκονταν και πέταξαν την καμένη ασετιλίνη τους και αρκετά άλλα σκουπίδια σε όλη την πορεία του σπηλαίου. Αυτοί οι άνθρωποι αντί να σεβαστούν αυτό το μοναδικό μέρος το μόλυναν κιόλας, αυτοί λοιπόν ΔΕΝ πρέπει να αποκαλούνται σπηλαιολόγοι και μάλιστα ΔΕΝ τους αξίζει να πηγαίνουν σε τέτοια μέρη.

Φαράγγι Λάπαθος

Στη 1η Μαρτίου επισκεφτήκαμε το φαράγγι Λάπαθος ή αλλιώς των Αγίων Αποστόλων με τους φίλους Γιάννη Σκοντινάκη και Βασίλη Βάγια. Ήταν μία εντυπωσιακή αποστολή που μας γέμισε με εμπειρίες, με αποκορύφωμα τη στιγμή που ξαφνικά εμφανίστηκε νερό στον 80άρη καταρράκτη που βρίσκεται στο τέλος του. Η τοποθεσία του φαραγγιού είναι νότια του όρους Δίκτη και η είσοδός του βρίσκεται στο οροπέδιο της Λαπάθου, απ’ όπου προέρχεται και το όνομά του. Το φαράγγι μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείται από δύο μεγάλα τμήματα, το στενό που βρίσκεται στην αρχή του και το ‘’ανοιχτό’’. Στο πρώτο τρίτο της Λαπάθου (το στενό τμήμα) το πέτρωμα είναι λεπτοστρωματώδης ασβεστόλιθος σειράς Πίνδου. Στο τέλος του τμήματος αυτού διέρχεται το φαράγγι ένα κάθετο ρήγμα το οποίο αλλάζει ριζικά τη μορφή του. Έτσι περνάμε στο ‘’ανοιχτό’’ τμήμα που σχηματίστηκε σε παχυστρωματώδη ασβεστόλιθο Τρίπολης. Επίσης στα κάθετα τοιχώματα της Λαπάθου φωλιάζουν γύπες, ίσως περισσότερα από 30 άτομα, γεράκια, κοράκια και άλλα είδη πουλιών, ενώ στην πορεία του φαραγγιού, και περισσότερο στο ‘’ανοιχτό’’ τμήμα, η βλάστηση αποτελείται κυρίως από κυπαρίσσια και πεύκα. Το φαράγγι είναι ίσως το δεύτερο μεγαλύτερο άβατο φαράγγι της Κρήτης σε μήκος και διαφορά υψομέτρου εισόδου-εξόδου μετά το Καμαραϊκό. Καλύπτει μία έκταση της τάξης των 4km, η υψομετρική διαφορά της εισόδου από την έξοδο είναι 900m και το γεγονός ότι έχει συνολικά 28 τεχνικές καταβάσεις (μεγαλύτερη 80m) το καθιστά στα δύσκολο φαράγγι. Η είσοδός του βρίσκεται στα 1250m υψόμετρο και τη μέρα που το επισκεφτήκαμε υπήρχε χιόνι απ’ τα 800m, αυτό σε συνδυασμό με την υψηλή θερμοκρασία της ημέρας που προκάλεσε το λιώσιμο του χιονιού έως τα 1100m πιθανότατα εξηγεί το ότι εμφανίστηκε νερό σ’ όλη την πορεία του φαραγγιού. Αυτό το γεγονός μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε πόσο απρόβλεπτη είναι η φύση καθώς είχαμε αποκλείσει το ενδεχόμενο το συγκεκριμένο φαράγγι να γεμίζει με νερό.
Περισσότερες πληροφορίες: HYPERLINK “http://skondinakis.blogspot.com/2009/03/lapathos-canyon-mnt-dikti-crete-greece.html" http://skondinakis.blogspot.com/2009/03/lapathos-canyon-mnt-dikti-crete-greece.html http://www.descente-canyon.com/canyoning/canyon/21188/Lapathos.html

Διασχίζοντας το φαράγγι Λάπαθος - Canyoning in Lapathos, Crete, Greece

Στη 1η Μαρτίου επισκεφτήκαμε το φαράγγι Λάπαθος ή αλλιώς των Αγίων Αποστόλων με τους φίλους Γιάννη Σκοντινάκη και Βασίλη Βάγια. Ήταν μία εντυπωσιακή αποστολή που μας γέμισε με εμπειρίες, με αποκορύφωμα τη στιγμή που ξαφνικά εμφανίστηκε νερό στον 80άρη καταρράκτη που βρίσκεται στο τέλος του.

Η τοποθεσία του φαραγγιού είναι νότια του όρους Δίκτη και η είσοδός του βρίσκεται στο οροπέδιο της Λαπάθου, απ’ όπου προέρχεται και το όνομά του. Το φαράγγι μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείται από δύο μεγάλα τμήματα, το στενό που βρίσκεται στην αρχή του και το ‘’ανοιχτό’’. Στο πρώτο τρίτο της Λαπάθου (το στενό τμήμα) το πέτρωμα είναι λεπτοστρωματώδης ασβεστόλιθος σειράς Πίνδου. Στο τέλος του τμήματος αυτού διέρχεται το φαράγγι ένα κάθετο ρήγμα το οποίο αλλάζει ριζικά τη μορφή του. Έτσι περνάμε στο ‘’ανοιχτό’’ τμήμα που σχηματίστηκε σε παχυστρωματώδη ασβεστόλιθο Τρίπολης. Επίσης στα κάθετα τοιχώματα της Λαπάθου φωλιάζουν γύπες, ίσως περισσότερα από 30 άτομα, γεράκια, κοράκια και άλλα είδη πουλιών, ενώ στην πορεία του φαραγγιού, και περισσότερο στο ‘’ανοιχτό’’ τμήμα, η βλάστηση αποτελείται κυρίως από κυπαρίσσια και πεύκα.

Φαράγγι Πορτέλα

Στη 1 Φεβρουαρίου πήγαμε με το Βασίλη Βάγια και το Γιάννη Σκοντινάκη στο φαράγγι Πορτέλα. Η Πορτέλα βρίσκεται νότια του νομού Ηρακλείου, η είσοδός της βρίσκεται στο χωριό Χόντρος και η έξοδός της στον Κερατόκαμπο. Έχει τη μεγαλύτερη παροχή νερού από όλα τα υπόλοιπα φαράγγια της περιοχής (Καβουσίου, Τσούτσουρος, Άρβη) το οποίο έρχεται από το όρος Δίκτη. Το φαράγγι έχει 25 τεχνικές καταβάσεις με μεγαλύτερη μία των 30m και η διαφορά υψομέτρου εισόδου – εξόδου είναι 340m. Είναι γενικά ένα πολύ όμορφο και συνάμα άγριο φαράγγι γι’ αυτό αποτελεί θρύλο της περιοχής αλλά και ένα απ’ τα γνωστότερα τεχνικά φαράγγια της Κρήτης μαζί με τον Χα και την Άρβη.

Διασχίζοντας το φαράγγι Πορτέλα - Canyoning in Portela Canyon, Crete, Greece

On 1st February we went canyoning with Vasilis Vagias and Yiannis Skontinakis to Portela canyon. Portela is located at the south of the prefecture of Iraklion; the canyon starts from Hondros village and its exit is in Keratokambos. The winter and the spring it has huge amounts of water in reverse from the rest canyons of the region (Kavousi, Tsoutsouros, Arvi). The canyon has 21 technical descents and the highest is 35m, the altitude difference between entrance and exit is 340m. It is a very beautiful and yet wild gorge, that’s why it is a legend of the region and considered as one of the most known canyons of Crete alongside with Ha and Arvi.

Φαράγγι Καβουσίου

Το φαράγγι Καβουσίου βρίσκεται στον Κερατόκαμπο (δήμος Άνω Βιάννου, νότια του νομού Ηρακλείου) στο όρος Δίκτη. Το φαράγγι δημιουργήθηκε σε λεπτοστρωματώδη ασβεστόλιθο Πίνδου εξαιτίας της δράσης τριών ρηγμάτων, ενός στην αρχή και ενός στο τέλος του (τα οποία το τέμνουν κάθετα) και ενός κατά μήκος του απ’ την ανατολική του πλευρά. Το ρήγμα που βρίσκεται στην αρχή του Καβουσίου τέμνει και το δυτικό φαράγγι, την Πορτέλα. Οι τεχνικές καταβάσεις του είναι 10 με μεγαλύτερη μία των 20m φτάνοντας το συνολικό μήκος σε 1km και την υψομετρική διαφορά εισόδου-εξόδου σε 170m. Το φαράγγι έχει νερό την άνοιξη και μετά από έντονες βροχοπτώσεις. Ενδιαφέρον προκαλούν τα σημάδια της στάθμης του νερού στα τοιχώματα καθώς αν το νερό έφτανε αυτό το ύψος το περιπατητικό κομμάτι θα ήταν ελάχιστο.

Επίσκεψη στο φαράγγι Καβουσίου - Visiting Kavousi Canyon

At 17.01.2009 we visited the Kavousi Canyon with Yiannis Skontinakis, Yiannis Vargiakakis and Katerina Dragatsi. Kavousi canyon is located at Keratokambos (Ano Viannos municipality, south of Heraklion prefecture) in Dikti Mountain. The total length is 1km and the altitudinal difference between entrance and exit is 170m. There are 10 technical descents and the highest is the second one which is 20m high. Running water occurs during late winter and spring mainly after heavy rainfall. The canyon was created in thin-bedded limestone (Pindos series) due to the action of three faults, one at the beginning, one at the end which both cut vertically the canyon, and one along from the east side. The fault at the entrance of Kavousi canyon intersects also the well known Portela canyon, situated 1km to the west.

Φαράγγι Χα

Το φαράγγι Χα βρίσκεται κοντά στην Ιεράπετρα (Λασίθι) στο όρος Θρυπτή. Είναι ένα εντυπωσιακό φαράγγι που προσελκύει περίπου 300 άτομα το χρόνο. Η εξωτερική του όψη προκαλεί δέος καθώς σχηματίζεται ένα χαρακτηριστικό V με τοιχώματα ύψους έως και 300 μέτρων. Τα γύρω χωριά το έχουν μυθοποιήσει και αποτελεί σύμβολο της περιοχής. Άλλο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι αν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή είναι ορατό και από τον Άγιο Νικόλαο. Αυτός ο καρστικός σχηματισμός έχει δημιουργηθεί πάνω σε ενεργό ρήγμα πολύ μεγάλο σύμφωνα με γεωλόγους. Έχει περίπου 35 ραπέλ, το μεγαλύτερο έχει ύψος 35 μέτρα. Σε κάποια σημεία του είναι ιδιαίτερα στενό κάτι που το κάνει ιδιαίτερο. Στο τελευταίο ένα τρίτο του φαραγγιού χύνεται ένας καταρράκτης (απ΄το παραφάραγγο Μάστορας που ασφαλίστηκε στις 03.02.2008 από το Γιάννη Μπρομοιράκη , Κατερίνα Χατζηδημητρίου, Μάγια Χριστοδουλάκη και Σάββα Παραγκαμιάν) ύψους 215 μέτρων, ο οποίος αυξάνει την ποσότητα του νερού του φαραγγιού αρκετά. Επίσης συχνό είναι το φαινόμενο μέχρι εκείνο το σημείο ο Χα να είναι στεγνός και από εκεί και μετά να έχει μεγάλες ποσότητες νερού. Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτός ο καταρράκτης είναι ο μεγαλύτερος της Κρήτης. Στην έξοδο του Χα υπάρχει οικισμός πιθανά του μεσαίωνα. Το πέτρωμά του είναι κυρίως πλακώδης κρυσταλλικός ασβεστόλιθος όμως στο πρώτο του μέρος είναι μαζώδης. Η ετυμολογία αυτό του ιδιαίτερου ονόματος (Χα) προέρχεται απ’ το ρήμα ‘’χάσκω’’ που σημαίνει ‘’άνοιγμα’’. Περισσότερα στο HYPERLINK “http://www.canyon.gr” www.canyon.gr και στο

Φαράγγι Χα, ο βασιλιάς των φαραγγιών της Κρήτης - Ha canyon, the king of canyons in Crete, Greece

Ha canyon is located near Ierapetra (Lassithi) in Thrypti Mountain. It is an impressive canyon which attracts about 300 people a year. It’s the most popular canyon of Crete alongside Arvi and Portela and it is also a legendary feature of the area. Its external appearance looks like a V with walls up to 300 meters. The altitude difference between entrance and exit is 230m and its length is 1,5km. This karstic formation was created by a fault which is still active; the type of the rock is platy limestone. It has about 30 rapels and the highest is 35 meters. The walls of the canyon at some points are very close to each other which makes’ it special and extraordinary. In its last third, a 215m waterfall (biggest in Crete) is poured, this waterfall is the end of the Mastoras canyon (it cross’ vertical the Ha canyon) which was secured by Yiannis Bromirakis, Katerina Ηatzidimitriou, Maya Ηristodoulaki and Savas Paragamian on 03.02.2008. This waterfall increases the amount of water of Ha highly and it’s usual that Ha till the waterfall is dry and after him has large amounts of water. The etymology of this particular name (Ha) comes from the Greek verb ‘’hasko’’ that means gape.

Χριστούγεννα στο φαράγγι της Άρβης - Christmas at Arvi canyon

Την επόμενη μέρα των Χριστουγέννων (26.12.2008) πήγαμε με το Γιάννη Σκοντινάκη και το Γιάννη Βαργιακάκη στο φαράγγι της Άρβης. Ήταν μία πολύ ωραία αποστολή που μας έδωσε την ευκαιρία να ξεκουραστούμε και να γελάσουμε. Ήταν όπως είπε και ο Γιάννης Σ. μία ‘‘γιορτινή’’ αποστολή.

Το φαράγγι της Άρβης βρίσκεται βόρεια του ομώνυμου χωριού (νότια του νομού Ηρακλείου κοντά στον Κερατόκαμπο) και είναι σχηματισμένο σε μαζώδη ασβεστόλιθο του Όρους Δίκτη. Εκβάλλει στο Λιβυκό πέλαγος όμως το νερό δεν φτάνει ποτέ εκεί λόγω της εκμετάλλευσής του για άρδευση. Δυστυχώς, σε όλη την πορεία του φαραγγιού συναντά κανείς σωλήνες και λάστιχα. Είναι ένα διεθνώς γνωστό φαράγγι όπως και το φαράγγι του Χα. Έχει μήκος σχεδόν δύο χιλιόμετρα (2km) και υψομετρική διαφορά εισόδου-εξόδου διακόσια πενήντα μέτρα (250m). Έχει δεκατρείς (13) καταβάσεις με μεγαλύτερη έναν καταρράκτη ογδόντα μέτρων (80m). Οι υπόλοιπες κυμαίνονται από τέσσερα έως δεκαοκτώ μέτρα (4-18m). Η μεγαλύτερη κατάβαση βρίσκεται στο τελευταίο τμήμα του φαραγγιού. Ακολουθεί ένα σκοτεινό τμήμα λόγω της στενότητας των τοιχωμάτων μήκους εκατόν πενήντα μέτρων (150m) στο οποίο υπάρχουν τρία ραπέλ. Τέτοια σκοτεινά τμήματα συναντούνται σπάνια σε φαράγγια και θυμίζουν έντονα υπόγεια ποτάμια.

Φαράγγι Άρβης

Την επόμενη μέρα των Χριστουγέννων πήγαμε με το Γιάννη Σκοντινάκη και το Γιάννη Βαργιακάκη στο φαράγγι της Άρβης. Ήταν μία πολύ ωραία αποστολή που μας έδωσε την ευκαιρία να ξεκουραστούμε και να γελάσουμε. Ήταν όπως είπε και ο Γ. Σκοντινάκης μία ‘‘γιορτινή’’ αποστολή.

Το φαράγγι της Άρβης βρίσκεται βόρεια του ομώνυμου χωριού (νότια του νομού Ηρακλείου κοντά στον Κερατόκαμπο) και είναι σχηματισμένο σε μαζώδη ασβεστόλιθο του Όρους Δίκτη. Εκβάλλει στο Λιβυκό πέλαγος όμως το νερό δεν φτάνει ποτέ εκεί λόγω της εκμετάλλευσής του για άρδευση. Δυστυχώς, σε όλη την πορεία του φαραγγιού συναντά κανείς σωλήνες και λάστιχα. Είναι ένα διεθνώς γνωστό φαράγγι όπως και το φαράγγι του Χα. Έχει μήκος σχεδόν δύο χιλιόμετρα (2km) και υψομετρική διαφορά εισόδου-εξόδου διακόσια πενήντα μέτρα (250m). Έχει δεκατρείς (13) καταβάσεις με μεγαλύτερη έναν καταρράκτη ογδόντα μέτρων (80m). Οι υπόλοιπες κυμαίνονται από τέσσερα έως δεκαοκτώ μέτρα (4-18m). Η μεγαλύτερη κατάβαση βρίσκεται στο τελευταίο τμήμα του φαραγγιού. Ακολουθεί ένα σκοτεινό τμήμα λόγω της στενότητας των τοιχωμάτων μήκους εκατόν πενήντα μέτρων (150m) στο οποίο υπάρχουν τρία ραπέλ. Τέτοια σκοτεινά τμήματα συναντούνται σπάνια σε φαράγγια και θυμίζουν έντονα υπόγεια ποτάμια.

Φανταξοσπηλιάρα

Η Φανταξοσπηλιάρα βρίσκεται στο Ρεθυμνο…… Παλαιότερα λειτουργούσε σαν υπόγειο ποτάμι όμως σήμερα( μετά από πολλές αναταραχές του αναγλύφου) είναι ανενεργό. Στην είδοδο του σπηλαίου βρίσκονται απολιθώματα. Μέχρι πρόσφατα το σπήλαιο φιλοξενούσε μεγάλους πληθυσμούς νυχτερίδων, με λύπη όμως διαπυστώσαμε ότι χρησιμοποιείται από λίγα άτομα τα τελευταία χρόνια. Στις 30.11.2008 με μία εκδρομή του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε στα πλαίσια των σεμιναρίων επισκυθήκαμε το σπήλαιο. Εκεί η εκπαίδευση των νέων σπηλαιολόγων αφορούσε την χαρτογράφηση και την φωτογράφιση σπηλαίων.

Υγρότοποι Εύβοιας — WWF αποστολή

Υγρότοπος είναι μια περιοχή που είναι κορεσμένη από νερό είτε καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου είτε περιστασιακά π.χ ποτάμια, λίμνες, πηγές, έλη, τεχνητοί ταμιευτήρες νερού κ.τλ. Αυτές οι περιοχές είναι πολύ σημαντικές για το περιβάλλον (χρησιμοποιούνται από πολλά είδη ζώων και φυτών και εμφανίζεται μεγάλος ενδημισμός) αλλά και για τον άνθρωπο (πηγές νερού αλλά και δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων). Παρ’ όλα αυτά ο άνθρωπος τους καταστρέφει με γρήγορους ρυθμούς αγνοώντας τις τεράστιες συνέπειες που θα επακολουθήσουν.

Με το WWF Ελλάς στους υγρότοπους της νότιας Εύβοιας 07.08.2008 - Joining WWF Greece fieldtrip to the wetlands of southern Evia, Greece

Υγρότοπος είναι μια περιοχή που είναι κορεσμένη από νερό είτε καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου είτε περιστασιακά π.χ ποτάμια, λίμνες, πηγές, έλη, τεχνητοί ταμιευτήρες νερού κ.τλ. Αυτές οι περιοχές είναι πολύ σημαντικές για το περιβάλλον (χρησιμοποιούνται από πολλά είδη ζώων και φυτών και εμφανίζεται μεγάλος ενδημισμός) αλλά και για τον άνθρωπο (πηγές νερού αλλά και δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων). Παρ’ όλα αυτά ο άνθρωπος τους καταστρέφει με γρήγορους ρυθμούς αγνοώντας τις τεράστιες συνέπειες που θα επακολουθήσουν. Το WWF Ελλάς με το πρόγραμμα «Προστασία των Νησιωτικών Υγροτόπων της Ελλάδας» προσπαθεί να καταγράψει τους υγροτόπους του Αιγαίου και να ενημερώσει τους πολίτες για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Γιατί unonoctium;

Γιατί unonoctium; Χρησιμοποίησα ως ψευδώνυμο το unonoctium γιατί εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι είναι το τελευταίο στοιχείο του περιοδικού πίνακα. Ένα στοιχείο που είχε προβλεφθεί η ύπαρξή του ( όπως και πολλών άλλων στοιχείων) αλλά δημιουργήθηκε τεχνητά μόλις το 2006. Βέβαια η σωστή ονομασία είναι ununoctium αλλά ήταν κατειλημμένη στο youtube.

Ο καταρράκτης του Μάστορα στο φαράγγι Χα (Ιεράπετρα, Κρήτη) - Mastora's waterfall at Ha canyon (Ierapetra, Crete, Greece)

Το φαράγγι Χα βρίσκεται κοντά στην Ιεράπετρα (Λασίθι) στο όρος Θρυπτή. Είναι ένα εντυπωσιακό φαράγγι που προσελκύει περίπου 300 canyoners κάθε χρόνο. Η εξωτερική του όψη προκαλεί δέος καθώς σχηματίζεται ένα χαρακτηριστικό V με τοιχώματα ύψους έως και 300 μέτρων. Τα γύρω χωριά το έχουν μυθοποιήσει και αποτελεί σύμβολο της περιοχής. Άλλο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι αν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή είναι ορατό και από τον Άγιο Νικόλαο. Αυτός ο καρστικός σχηματισμός έχει δημιουργηθεί πάνω σε ενεργό ρήγμα πολύ μεγάλο σύμφωνα με γεωλόγους. Έχει περίπου 33 ραπέλ, το μεγαλύτερο έχει ύψος 35 μέτρα. Σε κάποια σημεία του είναι ιδιαίτερα στενό κάτι που το κάνει ιδιαίτερο. Στο τελευταίο ένα τρίτο του φαραγγιού χύνεται ένας καταρράκτης ύψους 215 μέτρων, ο οποίος αυξάνει την ποσότητα του νερού του φαραγγιού αρκετά. Συχνό είναι το φαινόμενο μέχρι εκείνο το σημείο ο Χα να είναι στεγνός και από εκεί και μετά να έχει μεγάλες ποσότητες νερού. Ο καταρράκτης είναι ο μεγαλύτερος της Κρήτης και βρίσκεται στο τέλος του παραφάραγγου Μάστορας. Ασφαλίστηκε στις 03.02.2008 από τους Γιάννη Μπρομοιράκη,Σάββα Παραγκαμιάν, Κατερίνα Χατζηδημητρίου και Μάγια Χριστοδουλάκη.

Ο καταρράκτης του Μάστορα — ασφάλιση

Στις 03.02.2008 ασφαλίστηκε ο καταρράκτης του Μάστορα — το παραφαράγγι που χύνεται κάθετα στο φαράγγι Χα. Ο καταρράκτης έχει ύψος 215 μέτρων και είναι ο μεγαλύτερος της Κρήτης.

Ομάδα ασφάλισης: Γιάννης Μπρομοιράκης, Κατερίνα Χατζηδημητρίου, Μάγια Χριστοδουλάκη, Σάββας Παραγκαμιάν.

Το αποτέλεσμα αυτής της ασφάλισης είναι ότι το τελευταίο τρίτο του Χα μεταμορφώνεται ριζικά: πριν τον καταρράκτη το φαράγγι είναι συχνά στεγνό, μετά από αυτόν έχει μεγάλες ποσότητες νερού.

Το Ψηστράκι

Το Ψηστράκι είναι ένα απ’ τα ομορφότερα βάραθρα στην Κρήτη, ίσως και στην Ελλάδα, αλλά πέρα από αυτό έχει και έντονη-συγκινητική σπηλαιολογική ιστορία . Βρίσκεται στον Έβδομο Γωνιών Μαλεβιζίου (Ηράκλειο). Εντοπίστηκε και εξερευνήθηκε από τα μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε ( Γιάννη Νάθενα, Καλούστ Παραγκαμιάν και Σταύρο Πατραμάνη) στις 09.01.1990. Οι ίδιοι τοποθέτησαν στο δάπεδό του μία ταμπέλα με τα ονόματά τους η οποία σήμερα έχει πάνω της σταλαγμιτικό υλικό. Η συγκεκριμένη αποστολή είναι πολύ σημαντική για μένα γιατί ο Καλούστ επειδή είχε βραχεί, όταν βγήκε έξω απ’ το βάραθρο κόντεψε να πεθάνει γι’ αυτό αργότερα μαζί με την Γιώτα αποφάσισαν να κάνουν παιδί (έτσι γεννήθηκα εγώ). Μετά από την δημοσίευση της περιγραφής του βαράθρου στο Δελτίο της Ε.Σ.Ε αλλά και δημοσιεύματα στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο, το σπήλαιο άρχισε να δέχεται πολλές επισκέψεις από σπηλαιολόγους. Το Ψηστράκι έχει συνολικό βάθος 120m. Η είσοδός του είναι μικρή με διαστάσεις 1x1,5m απ’ όπου ξεκινά ένα βάραθρο 40m με ένα πατάρι στη μέση. Στο τέλος αυτής της κατάβασης βρίσκεται μία αίθουσα διαστάσεων 15x6m που στο άκρο της βρίσκεται ένα εντυπωσιακό σύνολο από γκουρ. Μετά ακολουθεί μία γαλαρία 20m η οποία καταλήγει σε μία εντυπωσιακή αίθουσα στην οποία κυριαρχεί μία πολύ όμορφη λίμνη ( 1-1,5m βάθος, 10m μήκος, 3-5m πλάτος). Στο τέλος της λίμνης (υπερχείλιση) διανοίγεται μία μικρή τρύπα (0.5x0.5m) που οδηγεί σε βάραθρο 80m Στα πρώτα 15m υπάρχουν 2 πατάρια και μετά ακολουθεί μονοκόμματη κατάβαση μέχρι το δάπεδο. Τα τοιχώματα του βαράθρου είναι καταστόλιστα με σταλαγμιτικά και υπάρχει έντονη σταγονορροή, επίσης στο τέλος του υπάρχει μία αίθουσα διαστάσεων 8x4m επίσης εντυπωσιακή. Επισκέφθηκα για πρώτη φορά το σπήλαιο στα πλαίσια των σεμιναρίων του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε στις 20.11.2005. Ακολούθησε ακόμα μία επίσκεψη στις 20.02.2006 μαζί με τους Κ. Παραγκαμιάν, Κωστή Φωτεινάκη και Δέσποινα Χορευτάκη για βιολογική δειγματοληψία και φωτογράφηση. Στις 13.05.2007 το ξαναεπισκέφτηκα με τους Γιάννη Μπρομοιράκη και Γιάννη Σκοντινάκη μέχρι το τέλος του. Η τελευταία επίσκεψή μου, μέχρι σήμερα, έγινε στις 29.07.2008 αμέσως μετά την σπηλαιολογική αποστολή στην Ψαρή 2008 με τους Θάνο Ξανθόπουλο, Παύλο Καδά και τον Θωμά Λαμπρακόπουλο που μου έδωσαν την ευκαιρία να επισκεφτώ ξανά το σπήλαιο. Ευχαριστώ όλους τους συναδέρφους για όλα όσα μου έχουν μάθει και συνεχίζουν να μου μαθαίνουν καθώς και για την καταπληκτική παρέα τους καθώς και τον Καλούστ Παραγκαμιάν για την βοήθεια σύνταξης αυτού του κειμένου. 
 Σε ευχαριστώ Ψηστράκι…

Βάραθρο Ψηστράκι στις Γωνιές Μαλεβιζίου, Ηράκλειο - Pothole Psistraki at Gonies Maleviziou, Iraklion, Greece

Το Ψηστράκι είναι ένα απ’ τα ομορφότερα βάραθρα στην Κρήτη, ίσως και στην Ελλάδα, αλλά πέρα από αυτό έχει και έντονη-συγκινητική σπηλαιολογική ιστορία . Βρίσκεται στον Έβδομο Γωνιών Μαλεβιζίου (Ηράκλειο). Εντοπίστηκε και εξερευνήθηκε από τα μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε ( Γιάννη Νάθενα, Καλούστ Παραγκαμιάν και Σταύρο Πατραμάνη) στις 09.01.1990. Οι ίδιοι τοποθέτησαν στο δάπεδό του μία ταμπέλα με τα ονόματά τους η οποία σήμερα έχει πάνω της σταλαγμιτικό υλικό. Η συγκεκριμένη αποστολή είναι πολύ σημαντική για μένα γιατί ο Καλούστ επειδή είχε βραχεί, όταν βγήκε έξω απ’ το βάραθρο κόντεψε να πεθάνει γι’ αυτό αργότερα μαζί με την Γιώτα αποφάσισαν να κάνουν παιδί (έτσι γεννήθηκα εγώ). Μετά από την δημοσίευση της περιγραφής του βαράθρου στο Δελτίο της Ε.Σ.Ε αλλά και δημοσιεύματα στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο, το σπήλαιο άρχισε να δέχεται πολλές επισκέψεις από σπηλαιολόγους.

Το Καμαραϊκό

Το Καμαραϊκό είναι το μεγαλύτερο τεχνικό φαράγγι στην Κρήτη, 5km μήκος και 1260m υψομετρική διαφορά εισόδου-εξόδου, και σίγουρα ένα απ΄ τα ομορφότερα. Βρίσκεται στο χωριό Καμάρες στο όρος Ψηλορείτης. Το επισκεφθήκαμε στις 01.07.2007 στα πλαίσια εξερευνήσεων του Π.Ο.Ε.Φ με τους Γιάννη Μπρομοιράκη, Κατερίνα Χατζηδημητρίου, Σταύρο Ζεμπίλη, Ελένη Διαριβιανάκη.

Καμαραϊκό Φαράγγι στο Ψηλορείτη, Κρήτη - Kamaraiko Canyon at Psiloritis Mountain, Greece

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEixxBThSZs_gdhsLdW0HgD0dk1NOaNzt6bamsGyQO835UDlFgnqe5yzN-jubnt51sdkd4ieZkLkXTGKYMYdkLSCEtZbUxlZm842-LjElbyYcJhDBXSBLU5R4GGcrotitS3hEAT_myWgD1K3/s1600-h/P1010302.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiC1sE-U5VF3kzLQjuUJ0-4bPO5oLIVZZpPOmvXurhor7xpHgsGhJO34WoiSGTyyyaClwmpwF9A7k9hvAePKl9pOycHJbJQr6W5kTXkopnCIfFp_ifUgbW-IYA22WCjOzD86wvUaKLaZPBC/s1600-h/P1010176.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgHXp1ef9Jabl5AlN59aL6BSyaVdPRHjKGv7qKeDyzPAHP7VXMNleONIziELQ2pqT1qneBXefa8_3eqAPGypYuBF_jGZbeKL53TIabkHzfkYAOwu4vX73zzg5ajN8fr3MxAqhZ49wwoCOp3/s1600-h/P1010161.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhNKbwadJpY4I8gXHyxH-kIgINWnHyADS-SU8eaN0iOc7uY3ftMf1RhVASRY3kZa1dLiWPyFyLO4ypIRQff9vLz-en-lFfQUmXbA6TmcV6yk5dyofdnRhEbVYBM0z0aFGU30pIoRpGQGBdT/s1600-h/P1010152.JPG)

Το Καμαραϊκό είναι το μεγαλύτερο και σίγουρα ένα απ΄ τα ομορφότερα τεχνικά φαράγγια στην Κρήτη. Έχει 5km μήκος και 1.260m υψομετρική διαφορά εισόδου-εξόδου. Βρίσκεται στο χωριό Καμάρες του Ψηλορείτη. Το επισκεφθήκαμε στις 01.07.2007 στα πλαίσια εξερευνήσεων του Π.Ο.Ε.Φ με τους Γιάννη Μπρομοιράκη, Κατερίνα Χατζηδημητρίου, Σταύρο Ζεμπίλη και Ελένη Διαριβιανάκη. *Περισσότερα στο *http://www.canyon.gr/

4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο 25-26.10.2008

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhaQkexuU6RwlRmEhNSTqrwWQm2aFbIzmuRdPXfF4xuy1I1YClZjRzDTENkSUb6wl7h4Pj28wF3H-nlsp2CdoVKyM5Z2M6k7tWvD-6701Jpx3XKYYJ-gQZzcPjkApfFVx88Vfmd-QfZeW1M/s1600-h/DSC_5122.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhvxF7gowjdukXlCALENd3n4dpl9uAdUyXGeesVdeHIuMr9d9lDDuWLw3JgiYzoBIklQqSslKPOGMTreJKXgQz0Xz4grJK43cCCQ_dOiYd5Fj_UCCkQi55ejaPvczW9Mh9ktAjVPBXLuqTl/s1600-h/DSC_5007.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj22abOybMO6rhcHoQwpVFYo25r6hYQ3Y6YpCRjy90-ERjcKfwN9H4i1bRqO29W-dLS4oluY-vgE9Fs06FuBYC33MDDH1Tld2gOcTX9sOwetl9efRUeDTXygJPbY-ZWDT96ztJN7kVB2aJI/s1600-h/DSC_4983.JPG)

Το Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο είναι το κορυφαίο σπηλαιολογικό γεγονός στην Κρήτη. Η ιστορία των Παγκρήτιων Σπηλαιολογικών Συμποσίων αρχίζει το 1989 με το πρώτο κατά σειρά Συμπόσιο που ήταν αφιερωμένο στην μνήμη του Ελευθέριου Πλατάκη και σήμανε την αναδιοργάνωση του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. Το 2ο πραγματοποιήθηκε το 2005 στο Ηράκλειο και το 3ο έγινε το 2006 στο Ρέθυμνο. Το 4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο έγινε στα Ζωνιανά στις 25-26.10.2008 και το παρακολούθησαν 65 σύνεδροι από Κρήτη, Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συνολικά έγιναν 22 ανακοινώσεις που αφορούσαν περιγραφές νέων σπηλαίων, περιβαλλοντική εκπαίδευση, γεωλογία, παλαιοντολογία, αρχαιολογία, βιολογία και διαχείριση σπηλαίων. Για μένα αυτό το γεγονός ήταν σημαντικό γιατί εκτός του ότι άκουσα ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις έκανα και την πρώτη μου ομιλία σε συνέδριο. Η εργασία αφορούσε τις Σπηλαιολογικές Έρευνες στην Σίτανο (Σητεία, Λασίθι) και την κάναμε με τους Κωστή Φωτεινάκη, Αφροδίτη Καρδαμάκη και Γεωργία Παπαδοκωστάκη.

4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο

Το Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο είναι το κορυφαίο σπηλαιολογικό γεγονός στην Κρήτη. Η ιστορία των Παγκρήτιων Σπηλαιολογικών Συμποσίων αρχίζει το 1989 με το πρώτο κατά σειρά Συμπόσιο που ήταν αφιερωμένο στην μνήμη του Ελευθέριου Πλατάκη και σήμανε την αναδιοργάνωση του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. Το 2ο πραγματοποιήθηκε το 2005 στο Ηράκλειο και το 3ο έγινε το 2006 στο Ρέθυμνο. Το 4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο έγινε στα Ζωνιανά στις 25-26.10.2008 και το παρακολούθησαν 65 σύνεδροι από Κρήτη, Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συνολικά έγιναν 22 ανακοινώσεις που αφορούσαν περιγραφές νέων σπηλαίων, περιβαλλοντική εκπαίδευση, γεωλογία, παλαιοντολογία, αρχαιολογία, βιολογία και διαχείριση σπηλαίων. Για μένα αυτό το γεγονός ήταν σημαντικό γιατί εκτός του ότι άκουσα ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις έκανα και την πρώτη μου ομιλία σε συνέδριο. Η εργασία αφορούσε τις Σπηλαιολογικές Έρευνες στην Σίτανο (Σητεία, Λασίθι) και την κάναμε με τους Κωστή Φωτεινάκη, Αφροδίτη Καρδαμάκη και Γεωργία Παπαδοκωστάκη.

Σπηλαιολογικές έρευνες στη Σίτανο

Ολοκληρώσαμε με τον Κώστα Φωτεινάκη την έρευνα πεδίου στη Σίτανο (Δήμος Σητείας, Λασίθι), χαρτογραφώντας το σπήλαιο Θερόσπηλιος.

Περίληψη

Οι εξερευνήσεις του Τμήματος Κρήτης στην ευρύτερη περιοχή της Σιτάνου ξεκίνησαν το 1993 και συνεχίστηκαν το 2007–2008 με 6 επιπλέον έγκοιλα:

• Θερόσπηλιος — ~1 στρέμμα συνολική έκταση
• Ανώνυμη Λατσίδα Ι & ΙΙ — 9m και 8m βάθος (περιοχή Σκιάς Κεφάλι)
• Βάραθρο στον Κέραμο — 18m (Κεφάλι Κεράμου)
• Λατσίδα στο Νταμάρι — 28m
• Βάραθρο Πλάκα — 26m

Σπουδαιότερο σπήλαιο στην ευρύτερη περιοχή: Όξω Λατσίδι. Συγγραφείς: Σ. Παραγκαμιάν, Κ. Φωτεινάκης, Α. Καρδαμάκη, Γ. Παπαδοκωστάκη.

Σπηλαιολογικές έρευνες στη Σίτανο, δήμος Σητείας,Κρήτη

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgndhLXuipgYVCsqVY8oFCUAXgNtCRoPgI49mzvyGA4I-V8cG6e-T3fIoQMY3WN5OCm-l1zcnqk2IG6X115Ut-pOFFwG7nQh69BRZbWV-6Gq1GHBwXnIn-8OZT9lJamDCQO_SWENvoJZfvj/s1600-h/%CE%A3%CE%99%CE%A4%CE%91%CE%9D%CE%9F%CE%A3_107.jpg) Φωτογραφία Κ. Φωτεινάκης

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgSbpGja69LnhZqoRswKothVd22iH2bS5lG-kvU12uNnfVUxuC8iPGMW_c9R2yG_4JlgPy1GdxoerllIZKwWPRQEHHyPxBQYOdHbstmGPvA_fFOoRGjPRiCWnk3nOipgdTHuo7n1wL5PMvV/s1600-h/DSC_4795.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh_VW0Prii6KRaxznGYLyIobQs8t-PBqzizVBg66grvXH522OdZgLmPLfXy7PlixUcQ2u8KUdG-t34cNeC95DR9eMMsnsvXYM74iBrKVs33pW5r70WmEgCCiI3PHSap0_Ak8CfFcOP3zv69/s1600-h/DSC_1609.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfruZNt6B_bG7IsYxQISXWZ5cAcDxnVjQjnRfenUIdKxFQ_4uL9dU6Jh2ho-rRDTE69l9HwSuBdpkU1tmfR9jfOLXRvKA_0_GmpJeyjdFJAWCycdwnr0oEXiRQ5hBbrD6CyS8624GDBscC/s1600-h/DSC_1649.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhfl57UgY0GQ66DbK7FSyFmx4kvMnqK5OSyGn5UJGMqFL6bmPCSi0E53CHDaHmQKxZkhWcoIQTCCI0XMVTjre26CMAYxYfc6KV3q1-2vsCGtUrHT0ZkkNnh4IHLF_s07Hfk8Jb5Kc9EeASF/s1600-h/DSC_4771.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjqGXQQHWda94W9w-8t1rC8XMX0-Tjl0Z2Ots2lY8RVB1gbMfEFIplYt3irQZdXe0RlZyRklUoMMhZSyutxixRtSytnyKEcSxU94NChenvXgs9q1NnZ6KZn0cGUN91f0TtTKsEcC78djgHZ/s1600-h/P1010073.JPG)

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhBXGwqE34Z7Far_IyZGAYtg9vBOIZv-veZTohpg4NqDDoWZNKIblA4Vla9UDCBmocxtB0itGF71eD9yxLtDeVI1IgRYet6U51QYVwEGFi-ChUoZeCnWtydBMH8AgMt4e7ME-gS4rF5RwcH/s1600-h/DSC_4767.JPG)

Την Κυριακή ολοκληρώσαμε με τον Κώστα Φωτεινάκη την έρευνα στο πεδίο στη Σίτανο, δήμος Σητείας, χαρτογραφώντας το σπήλαιο Θερόσπηλιος. Στο χώρο αυτό έχουν καταγραφεί 6 έγκοιλα στα πλαίσια αποστολών του 2007-2008 ενώ το σπουδαιότερο σπήλαιο στην ευρύτερη περιοχή είναι το Όξω Λατσίδι. Επίσης μέλη για τη συγγραφή είναι ακόμα η Αφροδίτη Καρδαμάκη και η Γωγώ Παπαδοκωστάκη.

Περίληψη εργασίας

Οι εξερευνήσεις του Τμήματος Κρήτης στην ευρύτερη περιοχή της Σιτάνου (Δήμος Σητείας, Λασίθι) ξεκίνησαν το 1993 και συνεχίστηκαν πρόσφατα (2007-2008) με την εξερεύνηση και συλλογή δεδομένων για 6 επιπλέον έγκοιλα: το σπήλαιο Θερόσπηλιος με συνολική έκταση ενός περίπου στρέμματος, η Ανώνυμη Λατσίδα Ι και η Ανώνυμη Λατσίδα ΙΙ που βρίσκονται στην περιοχή Σκιάς Κεφάλι με βάθος 9m και 8m αντίστοιχα, το βάραθρο στον Κέραμο στην περιοχή Κεφάλι Κεράμου με βάθος 18m, η Λατσίδα στο Νταμάρι βάθους 28m και το βάραθρο Πλάκα βάθους 26m.

Νότια Λευκά Όρη — πεζοπορία

Στις 28.09.2008 πήγαμε με τον Γιάννη Σκοντινάκη στα νότια Λευκά Όρη για πεζοπορία. Ξεκινήσαμε από το χωριό Κουστογέρακο και φτάσαμε λίγο μετά το φαράγγι Φάντασμα (~5km). Στη διαδρομή συναντήσαμε έντονη ομίχλη (ορατότητα ως 10m) που δημιούργησε μία πολύ όμορφη ατμόσφαιρα.

Σκοπός: σημείωση της διαδρομής στο GPS για να τη διασχίσουν ορειβάτες του Π.Ο.Α στα τέλη Οκτωβρίου.

Νότια Λευκά Όρη - Southern Lefka Ori

[

](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjwhKFuIg7Zy3kye24kU1bDJbCW_vgzrSNxrkw72NGhtkuMUBneO_kjLlVFwSeir3NUgInvviEx4iUAvA1hvGA6qS2K25w5EjdMmwhGQ5jV03vY3WwiC0FzMzVn9almYCHSF-ezEVSJ5ER7/s1600-h/DSC_4353.JPG)

Στις 28.09.2008 πήγαμε (Γιάννης Σκοντινάκης, Σάββας Παραγκαμιάν) στα νότια Λευκά Όρη για πεζοπορία. Ξεκινήσαμε την πορεία από το χωριό Κουστογέρακο και φτάσαμε λίγο μετά το φαράγγι Φάντασμα ( απόσταση περίπου 5 km από το χωριό). Στην διαδρομή συναντήσαμε έντονη ομίχλη (ορατότητα έως τα 10m) δημιουργώντας μία πολλή όμορφη ατμόσφαιρα. Η αποστολή είχε σκοπό να σημαδεύσουμε τη διαδρομή στο GPS για να τη διασχίσουν ορειβάτες του Π.Ο.Α στα τέλη του Οκτώβρη.

Πέθανε χθες ο Richard Wright ( μέλος των Pink Floyd)

Πέθανε χθες ο Richard Wright 15.09.2008 σε ηλικία 65 ετών από καρκίνο.

Ο Richard Wright ήταν ένα απ’τα ιδρυτικά μέλη των Pink Floyd μαζί με τους Syd Barrett, Roger Waters (μπάσο, στιχουργός, φωνητικά), Nick Mason (drums) το 1965 και έπαιζε πλήκτρα. Αργότερα, το 1968, προστέθηκε ο David Gilmour (ένας απ’τους καλύτερους κιθαρίστες όλων των εποχών, φωνητικά, στιχουργός) ενώ λίγο καιρό αργότερα αποχώρησε ο Syd Barrett λόγω σχιζοφρένιας και πέθανε το 2006. Οι Pink Floyd έμειναν στην ιστορία για τα albums Dark Side Of The Moon (1973), Wish You Were Here (1975), Animals (1977), The Wall (1979), The Final Cut (1983), The Division Bell (1994). Πρέπει να αναφέρουμε ότι ο Richard Wright λίγο μετά την κυκλοφόρηση του The Wall έφυγε απ΄το συγκρότημα εξαιτίας διαφωνιών με τον Roger Waters και επέστρεψε το 1986 όταν πια είχε φύγει ο Waters.

Πέθανε ο Richard Wright των Pink Floyd

Πέθανε στις 15.09.2008 ο Richard Wright σε ηλικία 65 ετών από καρκίνο.

Ο Richard Wright ήταν ιδρυτικό μέλος των Pink Floyd (1965) μαζί με τους Syd Barrett, Roger Waters και Nick Mason — έπαιζε πλήκτρα. Αργότερα προστέθηκε ο David Gilmour και αποχώρησε ο Barrett λόγω σχιζοφρένιας (πέθανε το 2006). Ο Wright αποχώρησε λίγο μετά το The Wall λόγω διαφωνιών με τον Waters και επέστρεψε το 1986.

Δίσκοι που σφράγισαν την ιστορία: Dark Side Of The Moon (1973), Wish You Were Here (1975), Animals (1977), The Wall (1979), The Final Cut (1983), The Division Bell (1994).

Σπηλαιολογική έρευνα στο Μαλάκι

Την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2008 ολοκληρώθηκε η συλλογή δεδομένων από το δήμο Νικηφόρου Φωκά . Συνολικά επισκεφτήκαμε 10 έγκοιλα στα οποία έγινε χαρτογράφηση, φωτογράφηση και δειγματοληψία ( ζώα, εμετοί κουκουβάγιας). Για να γίνουν αυτά κάναμε 6 επισκέψεις στην περιοχή. Ημερολόγιο Αποστολών 30.03.08 Έρευνα πεδίου και γνωριμία με κατοίκους για άντληση πληροφοριών. Μέλη αποστολής: Μάνος Πετράκης, Πόπη Μπαξεβάνη, Γκαρώ Δεδεγιάν 13.04.08 Εξερεύνηση του βαράθρου Περιστερέ (-25m) στο Σωρό στο Μαλάκι μετά από υπόδειξη του βοσκού της περιοχής. Μέλη αποστολής: Σάββας Παραγκαμιάν, Μ. Πετράκης, Π.Μπαξεβάνη, Αφροδίτη Καρδαμάκη και ο Σαράντης Καρακατσάνης. 03.08.08 Εξερεύνηση της σπηλαιοδεξαμενής στα Ελληνικά στο Μαλάκι και του Τσιτόσπηλιου. Μέλη αποστολής: Σ. Παραγκαμιάν, Μ.Πετράκης, Α.Καρδαμάκη και ο Γ.Δεδεγιάν. 31.08.08 Εξερεύνηση της τρύπας των Σαράντα Μιχελήδων και του Ανώνυμου Βαράθρου στην περιοχή Κοπράνι στο Μαλάκι. Μέλη αποστολής: Σ.Παραγκαμιάν, Μ.Πετράκης, Α.Καρδαμάκη και ο Γ.Δεδεγιάν. 07.09.08 Εξερεύνηση δύο βαράθρων και ενός σπηλαίου. Μέλη αποστολής: Μ.Πετράκης, Π.Μπαξεβάνη, Γ.Δεδεγιάν 14.09.08 Εξερεύνηση του βαράθρου Μπέλεχα η Τρύπα(-28m) και Περιστερέ (-15m) στην περιοχή Απεγιανή στις Σαϊτούρες. Μέλη αποστολής: Σ.Παραγκαμιάν , Μ.Πετράκης, Π.Μπαξεβάνη, Γ.Δεδεγιάν, Κώστας Πρινωλάκης και ο Σαρώ Δεδεγιάν. Η παρουσίαση των δεδομένων θα γίνει στο 4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο με ομιλητή το Μάνο Πετράκη.

Σπήλαια στο Μαλάκι - Caves at Malaki,Crete 2008

Την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2008 ολοκληρώθηκε η συλλογή δεδομένων από το δήμο Νικηφόρου Φωκά . Συνολικά επισκεφτήκαμε 10 έγκοιλα στα οποία έγινε χαρτογράφηση, φωτογράφηση και δειγματοληψία ( ζώα, εμετοί κουκουβάγιας). Για να γίνουν αυτά κάναμε 6 επισκέψεις στην περιοχή.

Ημερολόγιο Αποστολών

30.03.08 Έρευνα πεδίου και γνωριμία με κατοίκους για άντληση πληροφοριών. Μέλη αποστολής: Μάνος Πετράκης, Πόπη Μπαξεβάνη, Γκαρώ Δεδεγιάν

13.04.08 Εξερεύνηση του βαράθρου Περιστερέ (-25m) στο Σωρό στο Μαλάκι μετά από υπόδειξη του βοσκού της περιοχής. **Μέλη αποστολής: **Σάββας Παραγκαμιάν, Μ. Πετράκης, Π.Μπαξεβάνη, Αφροδίτη Καρδαμάκη και ο Σαράντης Καρακατσάνης.

Λατσίδα στις Τάπες

Στις 07.09.2008 τα μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε — Γιάννης Σκοντινάκης, Σάββας Παραγκαμιάν, Κώστας Καρτσώνης και ο φίλος Χάρης Στιβακτάκης — επισκέφτηκαν το χωριό Τάπες στο Λασίθι για να εξερευνήσουν το βάραθρο-θρύλο της περιοχής «Λατσίδα». Οι κάτοικοι θεωρούσαν ότι έχει βάθος πάνω από 400 μέτρα.

Το βάραθρο τελικά είχε βάθος είκοσι μέτρα. Στο δάπεδό του βρέθηκαν τρεις κυλινδρικές κασέλες (πιθανώς πυρομαχικών) ύψους 2m και διαμέτρου 40cm — πιθανότατα ρίχθηκαν μέσα κατά τη γερμανική κατοχή — καθώς και οστά από πρόβατα και κατσίκες.

Λατσίδα στις Τάπες - Pothole at Tapes, Crete, Greece 07.09.2008

Στις 07.09.2008 τα μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε Γιάννης Σκοντινάκης, Σάββας Παραγκαμιάν, Κώστας Καρτσώνης και ο φίλος Χάρης Στιβακτάκης επισκέφτηκαν το χωριό Τάπες στο Λασίθι για να εξερευνήσουν το βάραθρο-θρύλο της περιοχής ‘‘Λατσίδα’’. Οι κάτοικοι θεωρούσαν ότι είναι μεγαλύτερο των τετρακοσίων μέτρων σε βάθος.

Το βάραθρο τελικά είχε βάθος είκοσι μέτρα. Στο δάπεδό του βρέθηκαν τρεις κυλινδρικές κασέλες (ίσως πυρομαχικών) ύψους δύο μέτρων και διαμέτρου σαράντα εκατοστών οι οποίες πιθανότατα ρίχθηκαν μέσα την περίοδο της γερμανικής κατοχής καθώς και οστά από πρόβατα και κατσίκες.